🌬️ Split Type AC — Performance & Efficiency Analysis
❄️
1. EER / COP / SEER
ประสิทธิภาพตาม Nameplate, คำนวณ SEER, เปรียบเทียบเกณฑ์ฉลากเบอร์ 5 กฟผ. (เกณฑ์ 2567)
EER = Q_cool(BTU/hr) / W(W)
COP = Q_cool(kW) / W(kW)
SEER = ΣQ_season / ΣW_season
🔬
2. Field Measurement
วัดจริงภาคสนาม: V, I, PF, DB/WB อากาศเข้า-ออก — คำนวณ Q_sens, Q_lat, SHR, COP_field
Q_sens = ṁ×Cp×ΔT_db
Q_lat = ṁ×Δω×2501
COP_f = Q_total / W_input
🧊
3. Refrigerant & SH/SC
วิเคราะห์วงจรสาร, Superheat, Subcooling, Compression Ratio — วินิจฉัยปัญหาระบบ
SH = T_suction − T_sat(evap)
SC = T_sat(cond) − T_liquid
CR = P_cond / P_evap
🏠
4. Cooling Load & Sizing
ประเมิน Cooling Load ห้อง, ตรวจสอบขนาด AC ที่เหมาะสม (Over/Under sizing)
Q_wall = U×A×CLTD
Q_solar= SC×A×SHGF×CLF
Q_occ = N×sensible_person
📊
5. เปรียบเทียบ & สรุป
Nameplate vs Field, มูลค่าพลังงานสูญเสีย, ข้อเสนอแนะ และ Annual Cost Analysis
Degradation = ΔCOP/COP_rated
Saving = ΔW × hrs × tariff
ROI = Cost_invest / Annual_save
ประเภท Split Type AC ที่รองรับ
| ประเภท | ขนาดทั่วไป | สารทำความเย็น |
|---|---|---|
| 🌬️ Wall-mounted (ติดผนัง) | 9,000–36,000 BTU | R-32, R-410A |
| 🌀 Cassette (ฝังเพดาน 4-way) | 18,000–60,000 BTU | R-410A, R-32 |
| 💨 Floor-standing (ตั้งพื้น) | 18,000–60,000 BTU | R-410A |
| 🔲 Ducted (ต่อท่อ) | 18,000–120,000 BTU | R-410A, R-32 |
| ⚡ Inverter (ทุกแบบ) | 9,000–36,000 BTU | R-32 |
| 🔄 Non-Inverter (ทุกแบบ) | 9,000–36,000 BTU | R-22, R-410A |
เกณฑ์มาตรฐาน EER / SEER (อ้างอิง)
| มาตรฐาน | เงื่อนไขทดสอบ | เกณฑ์ |
|---|---|---|
| ฉลากเบอร์ 5 กฟผ. — Fixed speed | SEER ตาม มอก. 2714 เล่ม 1-2558 · ≤ 27,296 BTU/hr | — |
| ฉลากเบอร์ 5 กฟผ. — Inverter | SEER ตาม มอก. 2714 เล่ม 1-2558 · ≤ 27,296 BTU/hr | — |
| มอก. 2134-2565 | เครื่องปรับอากาศสำหรับห้อง ด้านประสิทธิภาพพลังงาน (≤ 18,000 W) | เกณฑ์ขั้นต่ำบังคับ — ดูค่าในมาตรฐาน |
| ISO 5151 T1 | 27DB/19WB → 35DB | อ้างอิงสากล |
| ASHRAE 116 (USA) | วิธีทดสอบและคำนวณ SEER ของสหรัฐฯ | ไม่ใช้เป็นเกณฑ์ในเครื่องมือนี้ |
| BEC พ.ศ. 2564 ข้อ 9 (1) | เครื่องปรับอากาศขนาดเล็กไม่เกิน 12,000 W ในอาคารที่เข้าข่าย | SEER ไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ฉลากเบอร์ 5 ของ กฟผ. |
💡 ฉลากเบอร์ 5 ปัจจุบันตัดสินด้วย SEER แยก fixed speed / inverter — ดูตารางเกณฑ์ในแท็บ 1 และกรอก SEER ที่ฉลากเพื่อดูระดับ
วิธีใช้งาน: เลือก Tab ที่ต้องการ → กรอกข้อมูล Nameplate หรือ ค่าวัดภาคสนาม → กดคำนวณ → ดูสรุปรวมที่ Tab 5
❄️ Tab 1: EER / COP / SEER — ประสิทธิภาพพลังงาน
ประเภทเครื่องและ Nameplate
เลือกประเภทเครื่อง
ประมาณ SEER (Seasonal EER) — ค่าประมาณของเครื่องมือ
SEER คำนวณจาก Bin Method — ใช้การกระจายชั่วโมง (Bin) ตามอุณหภูมิ outdoor ตลอดฤดูกาล
น้ำหนักที่เครื่องมือใช้ประมาณ: 100%=15%, 75%=40%, 50%=30%, 25%=15% | SEER (est.) = 0.15×A + 0.40×B + 0.30×C + 0.15×(C×1.15) | ไม่ใช่ SEER ตาม มอก. 2714 เล่ม 1 และไม่ใช้ตัดสินระดับฉลากเบอร์ 5
เกณฑ์ฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 เครื่องปรับอากาศ — กฟผ. เกณฑ์ 2567 (SEER, BTU/W·hr)
| ชนิด | ขนาดทำความเย็น | เบอร์ 5 | ⭐ | ⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
|---|
🔬 Tab 2: Field Measurement — สมรรถนะจากการวัดจริงภาคสนาม
⚡ การวัดทางไฟฟ้า
🌡️ การวัดอากาศ Indoor Unit (Evaporator Air Side)
แผนภูมิไซโครเมตริกครบทุกแกน — อากาศกลับ (RA) → ลมจ่าย (SA)
สูตร Psychrometric อ้างอิง
P_ws(T) — ASHRAE Fundamentals Ch.1 (Hyland–Wexler) · TE_PSY [kPa]
W_s(T) = 0.621945 × P_ws / (P_atm − P_ws)
ω [kg/kg_da] = [(2501 − 2.326·WB)·W_s(WB) − 1.006·(DB − WB)] / (2501 + 1.86·DB − 4.186·WB)
h [kJ/kg_da] = 1.006×Tdb + ω×(2501 + 1.86×Tdb)
v_da [m³/kg_da] = 0.287042×(Tdb + 273.15)×(1 + 1.607858ω) / Patm
ṁ_da [kg/s] = Q_v / v_da
Q_sens = ṁ × [h(T_ra, ω_sa) − h_sa] (x = (T, ω_SA) on the chart)
Q_lat = ṁ × [h_ra − h(T_ra, ω_sa)]
Q_total= ṁ × (h_ra − h_sa) = Q_sens + Q_lat
SHR = Q_sens / Q_total
EER_f = Q_total×3412 / W_input(W)
🧊 Tab 3: Refrigerant Circuit — วิเคราะห์วงจรสารทำความเย็น
จุดทำงานวงจรสาร
ค่าอ้างอิงปกติ Split Type (Cooling mode)
| พารามิเตอร์ | ✅ ปกติ | ⚠️ เฝ้าระวัง | ❌ ผิดปกติ |
|---|---|---|---|
| Superheat (SH) | 5–10°C | 10–15°C | <3 หรือ >15°C |
| Subcooling (SC) | 3–8°C | 8–12°C หรือ <2°C | <0 หรือ >15°C |
| T_discharge (R-32) | 75–100°C | 100–115°C | >115°C |
| T_discharge (R-410A) | 65–90°C | 90–105°C | >105°C |
| T_discharge (R-22) | 65–90°C | 90–105°C | >105°C |
| Compression Ratio | 2.5–4.0 | 4.0–5.0 | >5.0 |
| ΔT Evap (T_ra−T_sa) | 10–16°C | 8–10 หรือ 16–20°C | <8 หรือ >20°C |
| T_evap (Coil) | 5–12°C | 0–5°C | <0°C (frost) |
แผนภาพวงจรสาร P-h (Mollier Diagram)
🏠 Tab 4: Cooling Load & Sizing — ตรวจสอบขนาด AC
ข้อมูลห้อง / พื้นที่
แหล่งความร้อนภายใน
แนวทางการประเมินขนาดรวดเร็ว (Rule of Thumb)
| ประเภทพื้นที่ | BTU/hr ต่อ ตร.ม. | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ห้องนอน (เขตร้อน) | 600–800 | ตากอากาศปกติ |
| ห้องนั่งเล่น | 700–900 | หน้าต่างปกติ |
| ห้องทำงาน | 700–1,000 | มีคนและอุปกรณ์ |
| ห้องประชุม | 900–1,200 | คนหนาแน่น |
| ร้านค้า / Retail | 800–1,100 | มีลูกค้า + แสงสว่าง |
| ห้องเซิร์ฟเวอร์ | 3,000–8,000+ | พิเศษ — ใช้ Rule of Thumb ไม่พอ |
📊 Tab 5: เปรียบเทียบ & สรุปผลการตรวจสอบ
⚠️ กรุณาคำนวณอย่างน้อย Tab 1 (EER) ก่อนจึงจะมีผลสรุป